ႏွလံုးေရာဂါထျခင္း

ႏွလံုးေရာဂါထျခင္း

ၿခံဳငံုေလ့လာျခင္း

ႏွလံုးေရာဂါထျခင္းသည္ အေရးေပၚေဆးကုသမႈအား ခ်က္ခ်င္းခံယူရန္လုိအပ္ေသာ အေရး ေပၚအေျခအေနတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ ႏွလံုးႂကြက္သားပုပ္ျခင္းကဲ့သုိ႕ေသာ ႏွလံုးေရာဂါထျခင္းသည္ ႏွလံုးႂကြက္သားမ်ားသို႕ ေအာက္ဆီဂ်င္ေရာက္ရွိမႈနည္းျခင္း သို႕မဟုတ္ မေရာက္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ၿပီး ယင္းသည္ ႏွလံုးႂကြက္သားအား ပ်က္စီးေစကာ ႏွလံုးႂကြက္သားေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

အဆုိပါပိတ္ဆို႕မႈမ်ားသည္ ကိုလက္စထေရာ၊ အဆီသို႕မဟုတ္ အျခားအရာမ်ား မ်ားျပား လာၿပီး ယင္းတုိ႕မွတဆင့္ ခဲ၍မာလာေသာ ပိတ္ဆုိ႕မႈကိုျဖစ္ေစေသာ အခဲေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အခဲသည္ ေပါက္ၿပဲႏိုင္ၿပီး ႏွလံုးႂကြက္သားတြင္ ေသြးအခဲျဖစ္ေပၚေစျခင္းျဖင့္ ႏွလံုး၏ အဆုိပါ အ စိတ္အပိုင္းအား ေအာက္ဆီဂ်င္ရရွိမႈကို လံုး၀ပိတ္ဆို႕ႏိုင္ပါသည္။ ႏွလံုးတြင္ ဖိအားမ်ားလာၿပီး ယင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ နာက်င္ျခင္းကို ရင္ဆုိ႕နာဟု ေခၚပါသည္။

ႏွလံုးေရာဂါထမႈမ်ားသည္ ကမာၻေပၚတြင္ ေသဆံုးမႈမ်ား၏ ထိပ္တန္းအေၾကာင္းရင္းတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းတုိ႕သည္ ေလျဖတ္ျခင္းကဲ့သုိ႕ေသာ ႏွလံုးေသြးေၾကာဆိုင္ရာေရာဂါမ်ားႏွင့္အတူ ႏွလံုးေသြးလႊတ္ေၾကာေရာဂါမ်ား၊ ကိုလက္စထေရာျမင့္မားျခင္း၊ ေသြးတိုးျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ႏွ လံုးေရာဂါ၊ ေရာင္ရမ္းေသာ ႏွလံုးေရာဂါ စသည့္တုိ႕ႏွင့္အတူ ကမာၻတ၀ွမ္းတြင္ ႏွစ္စဥ္ ေသဆံုးမႈ ၇ သန္းခန္႕အထိ ရွိပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၄ခုႏွစ္ ကိန္းဂဏန္းအခ်က္အလက္မ်ားအရ ႏွလံုး ေရာဂါေၾကာင့္ေသဆံုးမႈ ၃၀,၀၁၈ မႈရွိၿပီး ယင္းသည္ ႏိုင္ငံတ၀ွမ္း ႏွစ္စဥ္စုစုေပါင္းေသဆံုးမႈ၏ ၇.၅၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႏွလံုးေရာဂါထမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ကမာၻ တြင္ အဆင့္ ၁၀၀ ျဖစ္ပါသည္။

 

လကၡဏာမ်ား

ႏွလံုးေရာဂါထမႈ၏ လကၡဏာမ်ားသည္ လူတစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ကြာျခားမႈရွိပါသည္။ ယင္းတုိ႕ သည္ အမ်ဳိးသားႏွင့္အမ်ဳိးသမီးတုိ႕တြင္လည္း ကြာျခားႏိုင္ၿပီး အသက္အရြယ္ေၾကာင့္လည္း ကြာ ျခားႏိုင္ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ႏွလံုးေရာဂါထမႈ၏ အျဖစ္မ်ားေသာ လကၡဏာမ်ားမွာ ေအာက္ပါတုိ႕ ျဖစ္ပါသည္။

  • ရင္ဘတ္သို႕မဟုတ္ လက္တြင္ နာက်င္ျခင္း၊ ကိုက္ခဲျခင္း၊ ဖိအားသို႕မဟုတ္ ၾကပ္ျခင္းကို ခံစားရျခင္း၊ ယင္းနာက်င္ျခင္းသည္ ေနာက္ေက်ာ၊ လည္ပင္းႏွင့္ ေမး႐ိုးသို႕ ပ်ံ႕ႏွံ႕ျခင္း။
  • အစာမေၾကျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္ေနရာတြင္ နာက်င္ျခင္း၊ ရင္ပူျခင္း
  • ပ်ဳိ႕ျခင္းႏွင့္အန္ျခင္း
  • ေမာပန္ျခင္း
  • ေခၽြးေအးျပန္ျခင္း
  • အသက္႐ွဴမ၀ျခင္း
  • မူးေ၀ျခင္းသို႕မဟုတ္ အေပ်ာ့စားေခါင္းကိုက္ျခင္း တုိ႕ျဖစ္ပါသည္။

အမ်ားစုတြင္ ႏွလံုးေရာဂါထျခင္း၏ လကၡဏာမ်ားသည္ ရွင္းလင္းမႈမရွိေသာေၾကာင့္ ခံစား ရသူသည္ ယင္းအေနျဖင့္ ႏွလံုးေရာဂါထျခင္းကို ခံစားေနရျခင္း မသိရွိႏိုင္ေပ။ အခ်ဳိ႕တြင္ လကၡ ဏာမ်ားသည္ ရက္မ်ားသို႕ ရက္သတၱပတ္မ်ားအထိ ႀကိဳတင္၍ ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ အခ်ဳိ႕သူမ်ားတြင္ ႐ုတ္တရက္တက္ျခင္းကိုပင္ ခံစားရႏိုင္ပါသည္။

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာဆရာ၀န္နဲ႕ ျပသင့္သလဲ

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ေပၚပါက ေဆးကုသမႈအား ခ်က္ခ်င္းခံယူ သင့္ပါသည္။ ေရာဂါထျခင္း ခံစားရသူမ်ားသို႕မဟုတ္ အနီးတြင္ရွိသူမ်ားသည္ အေရးေပၚေဆးဖက္ ဆိုင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈအား ခ်က္ခ်င္းေခၚယူသင့္ပါသည္။ အေရးေပၚအေနျဖင့္ aspirin ေဆးကိုသာ ေသာက္သံုးသင့္ၿပီး ယင္းသည္ ေသြးခဲမ်ားကို ကာကြယ္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

CPR လုပ္ငန္းတြင္ အေတြ႕အႀကံဳရွိသူမ်ားသည္ ႏွလံုးေရာဂါထျခင္း၏ သက္ေရာက္မႈမ်ား ကိုေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရန္အတြက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားေနသူအား ခ်က္ခ်င္း CPR ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။

 

ကုသမႈ

ႏွလံုးေရာဂါထေနေသာသူတစ္ဦးအတြက္ ဆရာ၀န္မ်ား၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားတြင္ ႐ုပ္ ပိုင္းဆိုင္ရာ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းႏွင့္ လူနာ၏ ေဆးဖက္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀င္အခ်က္အလက္မ်ားအား စု ေဆာင္းျခင္းတုိ႕ ပါ၀င္ပါသည္။ ဆရာ၀န္တစ္ဦးသည္ ထိခိုက္မႈ၏ျပင္းအားကို သတ္မွတ္ရန္အ တြက္ ECG (လွ်ပ္စစ္ႏွလံုးတိုင္းစက္မွတ္တမ္း)၊ ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ႏွင့္ ေသြးစစ္ေဆးမႈမ်ားကို ဦးစြာ ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ အေျခအေနမ်ားအား Aspirin၊ ေသြးက်ဲေဆးမ်ား၊ ေသြးဥမႊား ဆန္႕က်င္ေဆးမ်ား၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား၊ nitroglycerin ႏွင့္ beta blocker မ်ားျဖင့္ ကုသႏိုင္ပါသည္။

အကယ္၍ ဆရာ၀န္မ်ားအေနျဖင့္ ႏွလံုးႂကြက္သားပုပ္ျခင္းသို႕မဟုတ္ ေပါက္ၿပဲျခင္းကို ေတြ႕ရွိရပါက ပိတ္ဆို႕မႈမ်ားအားရွင္းလင္းရန္ သို႕မဟုတ္ ေပါက္ၿပဲမႈမ်ားႏွင့္ အကြဲရာမ်ားအား ျပဳျပင္ ရန္ ခြဲစိတ္ကုသမႈမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ေသြးေၾကာခြဲစိတ္ျပဳျပင္ျခင္း၊ အခ်ဳပ္ထည့္သြင္းျခင္းႏွင့္ ႏွလံုး ေသြးလႊတ္ေၾကာလမ္းလႊဲျခင္းမ်ားအား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။

 

ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္မႈ

ႏွလံုးေရာဂါထမႈအား ကုသရာတြင္ ေဆးပညာအဆင့္ျမင့္လာျခင္းေၾကာင့္ ႏွလံုးေရာဂါထမႈ မ်ားအတြက္ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္မႈသည္လည္း ေကာင္းမြန္လာပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ကုသမႈေအာင္ျမင္ ျခင္းသည္ လူတစ္ဦးအေနျဖင့္ ေဆးကုသမႈခ်က္ခ်င္းရရွိႏိုင္မႈအေပၚတြင္ မူတည္ပါသည္။ တုိးတက္ မႈမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း ႏွလံုးေရာဂါထမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူအမ်ားအျပား ရွိေနဆဲပင္ျဖစ္ပါသည္။

 

ကာကြယ္ျခင္း

ႏွလံုးေရာဂါထမႈမ်ားသည္ လူတစ္ဦး၏ လူေနမႈဘ၀ပံုစံအေပၚတြင္ မူတည္ပါသည္။ ႏွလံုး ေရာဂါထမႈမ်ားကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းမွာ က်န္းမာေသာ လူေနမႈဘ၀ ပံု စံအား က်င့္သံုးျခင္းႏွင့္ ႐ိုးရွင္းေသာ ေျပာင္းလဲဲျခင္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ –

  • ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္း
  • ေသြးဖိအားႏွင့္ ကိုလက္စထေရာအေျခအေနမ်ားအား စစ္ေဆးျခင္း
  • က်န္းမာေရးႏွင့္ကိုက္ညီေသာ အစားအစာကို စားျခင္း
  • ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ျခင္း
  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္ႏွင့္ေဆးခ်ဳိအား ထိန္းထားျခင္းႏွင့္ စစ္ေဆးျခင္း
  • စိတ္ဖိစီးမႈေလွ်ာ့ခ်ျခင္း
  • အရက္ေသာက္မႈအား ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း
  • အကယ္၍ သင့္တြင္ ႏွလံုးေရာဂါထမႈ ျဖစ္ဖူးပါက ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္ျဖစ္ျခင္းအား ကာ ကြယ္ရန္အတြက္ ေဆး၀ါးမ်ားအား ပံုမွန္သံုးစြဲျခင္း တုိ႕ျဖစ္ၾကပါသည္။

အသံုး၀င္ေသာ သက္ဆိုင္ရာ link မ်ား (1) (2) (3)