အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီၿခံဳငံုေလ့လာျခင္း

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီသည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီဗိုင္းရပ္စ္ပိုး (HBV) ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ၿပီး ယင္းသည္ ျပင္းထန္ေသာ ကူးစက္ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ အသည္းေရာင္အ သား၀ါ ဘီသည္ နာတာရွည္အသည္းေရာဂါကူးစက္ျခင္းမ်ားကို ျဖစ္ေစၿပီး အသည္းလုပ္ငန္းပ်က္စီး ျခင္း၊ အသည္းေျခာက္ျခင္း၊ အသည္းပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ အသည္းကင္ဆာတုိ႕ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ HBV သည္ ကမာၻေပၚတြင္ျဖစ္ပြားေနေသာ ျပင္းထန္သည့္ အသည္းေရာဂါကူးစက္မႈမ်ားအနက္ အျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ယင္းအား ကမာၻတ၀ွမ္းတြင္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ HBV ကာကြယ္ေဆးထုိး ျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။ ကာကြယ္ေဆးထုိးျခင္းသည္ ကမာၻတ၀ွမ္းတြင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအား သိသာစြာေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီအား ကမာၻအႏွံ႕တြင္ ေတြ႕ရွိရၿပီး ကပ္ေရာဂါအသြင္ျဖစ္ပြားမႈ ကို အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊ ပစိတ္ကၽြန္းမ်ား၊ အာဖရိက၊ ကေနဒါေျမာက္ပိုင္း၊ အလက္စကာ၊ ဥေရာပ အေရွ႕ပိုင္းႏွင့္ မက္ဒီတာေရးနီးယန္းေဒသ၊ ေတာင္အေမရိက၊ ဂရင္းလန္ စသည္တုိ႕တြင္ ေတြ႕ရွိရ ပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီအား လ်င္ျမန္၍ျပင္းထန္ေသာ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ (အသစ္ကူးစက္မႈမ်ားအား ရည္ညႊန္းျခင္း) ႏွင့္ နာတာရွည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ (ကူးစက္ မႈသည္ အသည္းတြင္ ေျခာက္လထက္ပို၍ ရွိေနျခင္းဟူ၍ ခြဲျခားႏိုင္ပါသည္။ နာတာရွည္ကူးစက္မႈ မ်ားသည္ ကူးစက္ခံရသူ၏ ဘ၀တေလွ်ာက္လံုး က်န္ရွိေနႏိုင္ပါသည္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ကူးစက္ျခင္းခံရေသာ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူအမ်ားစုသည္ လံုး၀ေပ်ာက္ကင္းေလ့ရွိၿပီး အခ်ဳိ႕တြင္သာ နာတာရွည္ အသည္းေရာဂါကူးစက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူဦးေရ စုစုေပါင္း၏ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္း သို႕မဟုတ္ ၃.၃ သန္းခန္႕သည္ HBV ကူးစက္ျခင္းခံထားရၿပီး HBV ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ယင္း၏တြဲဖက္အသည္းေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားမႈတုိ႕ကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ အစိုးရမွ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေနပါသည္။

 

လကၡဏာမ်ား

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ၏ လကၡဏာမ်ားသည္ လူတစ္ေယာက္ေရာဂါကူးစက္ျခင္းခံရ ၿပီးေနာက္ တစ္လမွ ေလးလခန္႕အတြင္း စတင္ျဖစ္ေပၚပါသည္။ လကၡဏာမ်ားတြင္ အႏုစားမွ ျပင္း ထန္ေသာ လကၡဏာမ်ားအထိပါ၀င္ၿပီး ကူးစက္မႈကိုယ္တိုင္သည္ ရက္သတၱပတ္အနည္းငယ္မွ လ ပိုင္းအထိ ၾကာျမင့္တတ္ပါသည္။ အျဖစ္မ်ားေသာ လကၡဏာအခ်ဳိ႕မွာ –

  • ပ်ဳိ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ အားနည္းျခင္းႏွင့္ ေမာပန္းျခင္း
  • ဆီးအေရာင္ရင့္ျခင္းႏွင့္ ျဖဴေဖ်ာ့ေဖ်ာ့၀မ္းသြားျခင္း
  • အဆစ္မ်ားနာျခင္း
  • ဗိုက္နာျခင္းသို႕မဟုတ္ နံ႐ိုးမ်ားေအာက္ရွိ အသည္းေနရာတြင္ နာျခင္း
  • အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
  • တကိုယ္လံုးယားယံ၍ အင္ျပင္ထျခင္း
  • အေရျပားႏွင့္ မ်က္လံုးအျဖဴသားမ်ား ၀ါျခင္းတုိ႕ျဖစ္ၾကပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ၏ လကၡဏာမ်ားသည္ တုပ္ေကြး၏လကၡဏာမ်ားႏွင့္ အလြန္ တူၿပီး အမ်ားအားျဖင့္ ကူးစက္ခံရသူအမ်ားစုတြင္ HBV ကူးစက္မႈအား မေတြ႕ရွိဘဲ ျဖစ္တတ္ပါ သည္။

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲဲ႕ ျပသင့္သလဲ

အကယ္၍ သင့္တြင္ အထက္ေဖာ္ျပပါ လကၡဏာမ်ား ေတြ႕ရွိရပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ခ်က္ခ်င္း ျပသင့္ၿပီး HBV ကူးစက္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္အတြက္ စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။ အကယ္ ၍ သင့္အေနျဖင့္ HBV ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ထိေတြ႕ရပါက ကာကြယ္သည့္ကုသမႈအား ခံယူျခင္းျဖင့္ ေနာက္ထပ္ကူးစက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္မႈႏွင့္ HBV ပ်ံ႕ႏွံ႕မႈတုိ႕အား ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါသည္။

 

ကုသမႈ

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီအတြက္ ကာကြယ္ေဆးရွိေသာ္လည္း ကူးစက္ခံထားရၿပီးသူ မ်ားအေနျဖင့္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ခ်က္ခ်င္းျပသင့္ပါသည္။ ဆရာ၀န္မွ ေရာဂါသဘာ၀အေပၚမူတည္၍ လ်င္ျမန္၍ ျပင္းထန္ေသာေရာဂါ သို႕မဟုတ္ နာတာရွည္ေရာဂါအျဖစ္ သတ္မွတ္မည္ျဖစ္ပါသည္။

လ်င္ျမန္၍ ျပင္းထန္ေသာ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီ ကူးစက္မႈမ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္မ်ား မွ အနားယူရန္၊ အာဟာရရွိေသာ အစာမ်ားစားရန္ႏွင့္ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ရန္ အႀကံေပးေလ့ရွိ ပါသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈသည္ သူ႕အလိုလို ေပ်ာက္ကင္းပါသည္။ သုိ႕ရာတြင္ အကယ္၍ သင့္အေနျဖင့္ နာတာရွည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ကူးစက္မႈ ျဖစ္ပါက ဆရာ၀န္မွ အသည္းေရာဂါမ်ားျဖစ္ႏိုင္ေခ်ႏွင့္ အျခားသူမ်ားအား ကူးစက္ႏိုင္ေခ်အား ေလွ်ာ့ခ်ရန္အတြက္ ကု သမႈအား စတင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းတို႕အား ဗိုင္းရပ္စ္ဆန္႕က်င္ေဆးမ်ား ေပးျခင္းႏွင့္ ျပင္းထန္ ေသာအေျခအေနမ်ားတြင္ အသည္းအစားထုိးျခင္းတုိ႕ကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။

 

ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္မႈ

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ၏ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္မႈသည္ ကူးစက္မႈအမ်ဳိးအစား (လ်င္ျမန္၍ ျပင္းထန္ေသာ သို႕မဟုတ္ နာတာရွည္) အေပၚမူတည္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕သူမ်ားတြင္ ကုသမႈအား လ်င္ျမန္စြာ တံု႕ျပန္ႏိုင္ၾကၿပီး အခ်ဳိ႕သူမ်ားတြင္ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္ရန္ အခ်ိန္ပိုၾကာတတ္ပါသည္။ အခ်ဳိ႕သူမ်ားတြင္မူ ျပန္လည္နလန္ထခ်ိန္အတြင္း အသည္းထိခိုက္မႈျဖစ္ေပၚတတ္ၿပီး အသက္ေသ ဆံုးသည္အထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

နာတာရွည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီကူးစက္ခံရေသာ သူမ်ားတြင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ အသည္းထိခိုက္ျခင္း၊ အသည္းေျခာက္ျခင္းႏွင့္ အသည္းပ်က္စီးျခင္းတုိ႕ သည္ အသက္ေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္္ႏိုင္ပါသည္။

 

ကာကြယ္ျခင္း

အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီ ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းသည္ ဗိုင္းရပ္စ္အား ကာကြယ္သည့့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းအား ေမြးကင္းစကေလးမ်ားတြင္ အဓိကလုပ္ေဆာင္ေလ့ ရွိပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ကေလးမ်ားႏွင့္ အရြယ္ေရာက္စသူမ်ားတြင္ ေမြးစဥ္က ကာကြယ္ေဆးမထိုး ခဲ့ရပါက ကာကြယ္ေဆးထုိးသင့့္ပါသည္။

ကာကြယ္ေဆးအား HIV ကူးစက္ခံထားရသူမ်ား၊ လိင္မွတဆင့္ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါ မ်ားရွိသူမ်ား၊ အသည္းလုပ္ငန္း ခ်ဳိ႕ယြင္းေနသူမ်ားႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိသူမ်ားတြင္လည္း ထုိး သင့္ပါသည္။ HBV ကူးစက္ခံထားရသူအား ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးေနေသာသူမ်ား၊ ေသြးႏွင့္ထိေတြ႕ ရသည့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ျပဳလုပ္ေနသူမ်ား၊ လိင္ဆက္ဆံဖက္ အမ်ားအျပားရွိသူမ်ား၊ လိင္္တူဆက္ဆံသူမ်ားႏွင့္ HBV ကူးစက္ခံထားရေသာ လိင္ဆက္ဆံဖက္ရွိသူမ်ားတြင္လည္း ကာ ကြယ္ေဆးထုိးသင့္ပါသည္။

HBV ကူးစက္မႈမ်ားသည့္ ေနရာမ်ားအျဖစ္သတ္မွတ္ခံထားရသည့္ ေဒသမ်ားသို႕ သြားခဲ့ သူမ်ားႏွင့္ သြားေရာက္မည့္သူမ်ားတြင္လည္း ကာကြယ္ေဆးထုိးသင့္ပါသည္။ ယင္းတုိ႕အျပင္ HBV ၏ အႏ ၱရာယ္မ်ားႏွင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈပံုစံမ်ားကိုလည္း လူအမ်ားသိလာေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးသင့္ပါ သည္။

အသံုး၀င္ေသာ သက္ဆိုင္ရာ link မ်ား (1) (2) (3) (4) (5)