အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီ

hepatitis d myanmar

ခံဳငံုေလ့လာျခင္း

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီသည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြား ေသာ အသည္းေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ယင္းသည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီဗိုင္းရပ္စ္ရွိရန္အတြက္ လုိအပ္ေသာ ဗိုင္းရပ္စ္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသည္ အျဖစ္မ်ားေသာ အသည္းေရာဂါတစ္ခုု မ ဟုတ္ေသာ္လည္း အျပင္းထန္ဆံုး ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ဤကူးစက္မႈအား အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ကာကြယ္ေဆးထုိးျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီအား ဒယ္လ္တာဗိုင္းရပ္စ္အျဖစ္လည္း သိၾကၿပီး အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီကူးစက္ခံထားရသူမ်ားတြင္သာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီသည္ လ်င္ျမန္၍ ျပင္းထန္ေသာေရာဂါ သို႕မဟုတ္ နာတာရွည္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ လ်င္ျမန္၍ျပင္းထန္ေသာ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီ၏ ျဖစ္ပြားမႈသည္ ႐ုတ္တရက္ျဖစ္ၿပီး အမ်ားအားျဖင့္ ပို၍ျပင္းထန္ေသာ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ေပၚတတ္ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ယင္းသည္ အလိုအေလ်ာက္ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါ သည္။ ကူးစက္မႈသည္ ၆ လထက္ပို၍ ရွိေနေသာ အေျခအေနမ်ဳိးတြင္ ယင္းကို နာတာရွည္ အ သည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီေရာဂါဟု ေခၚပါသည္။

နာတာရွည္ ေရာဂါကူးစက္မႈသည္ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျဖစ္ေပၚပါသည္။ အ သည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီဗိုင္းရပ္စ္သည္ လူနာမွ လကၡဏာတခုခုအား စတင္မခံစားရမီ လေပါင္းမ်ား စြာကတည္းက ခႏၶာကိုယ္အတြင္း၌ ရွိေနႏိုင္ပါသည္။ ၾကာလာသည္ႏွင့္အမွ် ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါ မ်ားျဖစ္ပြားႏိုင္မႈသည္လည္း ျမင့္တက္လာပါသည္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီျဖစ္ပြားသူ လူနာမ်ား တြင္ အသည္းေျခာက္ျခင္းသို႕မဟုတ္ အသည္းတြင္ ျပင္းထန္ေသာအမာရြတ္ျဖစ္ျခင္းတုိ႕ကို ေတြ႕ရ ေလ့ရွိပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီအတြက္ မည္သည့္ကုသမႈမွ် မရွိေသာ္လည္း အေျခအေနအား အခ်ိန္မီသိရွိႏိုင္ၿပီး အသည္းထိခိုက္မႈအား ကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီျဖစ္ပြားမႈ ျမင့္မားေသာ္လည္း အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဒီျဖစ္ပြားမႈ နည္းပါးပါသည္။

 

လကၡဏာမ်ား

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီသည္ လကၡဏာမ်ားအား အၿမဲတမ္း မျဖစ္ေစႏိုင္ပါ။ အကယ္၍ လူနာတြင္ လကၡဏာမ်ား ေတြ႕ရွိပါက ယင္းတုိ႕တြင္

  • အေရျပားႏွင့္မ်က္လံုးမ်ား ၀ါျခင္း၊ အသား၀ါျခင္းဟု သိၾကသည္
  • ဗိုက္နာျခင္း
  • အဆစ္အျမစ္နာျခင္း
  • အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
  • အန္ျခင္း
  • ေမာပန္းျခင္း
  • ဆီးအေရာင္ရင့္ျခင္းတုိ႕ ပါ၀င္ႏိုင္ပါသည္။

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီ၏ လကၡဏာမ်ားမွာ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီႏွင့္ တူေလ့ရွိ ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ လကၡဏာမ်ားျဖစ္ပြားမႈသည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ သို႕ ဒီေၾကာင့္ျဖစ္ သည္ကို သတ္မွတ္ရန္ ခက္ခဲပါသည္။ သို႕ရာတြင္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီသည္ အသည္း ေရာင္အသား၀ါ ဘီ၏လကၡဏာမ်ားကို ပို၍ဆုိးေစပါသည္။

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲဲ႕ ျပသင့္သလဲ

အထက္ပါလကၡဏာမ်ားအနက္ မည္သည္ကိုမဆို ေတြ႕ရွိရပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပသင့္ပါ သည္။ အလားတူ လကၡဏာမ်ားကို ျဖစ္ေစသည့္ အျခားျပင္းထန္မႈနည္းပါးေသာ အေျခအေနမ်ား စြာ ရွိေသးေသာ္လည္း မွန္ကန္ေသာကုသမႈရရွိရန္အတြက္ ေဆးဖက္ဆိုင္ရာ စမ္းသပ္မႈတစ္ခု လို အပ္ပါသည္။

 

ကုသမႈ

လ်င္ျမန္၍ျပင္းထန္ေသာ သို႕မဟုတ္ နာတာရွည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီအတြက္ မည္ သည့္ကုသမႈမွ်မရွိေသးပါ။ အျခားေသာ အသည္းေရာင္အသား၀ါေရာဂါမ်ားႏွင့္ ကြာျခားမႈမွာ အ သည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီအား ကုသရာတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ဆန္႕က်င္ေဆးမ်ားမွာ အသံုးမ၀င္ျခင္းပင္ ျဖစ္ ပါသည္။

လူနာအား ပို၍မ်ားျပားေသာ interferon ပမာဏအား တစ္ႏွစ္အထိ ေပးႏိုင္ပါသည္။ Int-erferon သည္ ပ႐ိုတင္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ယင္းသည္ ဗိုင္းရပ္စ္၏ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈအား တားဆီးႏိုင္ၿပီး ျပန္လည္ ျဖစ္ပြားမႈ ရွိႏိုင္ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ကုသမႈၿပီးဆံုးၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ပင္ လူနာသည္ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဒီပိုးရွိသူအျဖစ္ ဆက္လက္ရွိေနႏိုင္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ေရာဂါကူးစက္ျခင္းအား ကာ ကြယ္ရန္အတြက္ လုိအပ္ေသာ သတိျပဳစရာအခ်က္မ်ားအား လိုက္နာရန္ အလြန္အေရးႀကီးပါေသး သည္။

အကယ္၍ လူနာတြင္ အသည္းေျခာက္ျခင္းသို႕မဟုတ္ အျခားအသည္းထိခိုက္မႈရွိပါက အ သည္းအစားထုိးရန္ လိုအပ္ႏိုင္ပါသည္။ ယင္းသည္ အဓိကခြဲစိတ္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္ၿပီး ယင္းခြဲစိတ္မႈ တြင္ ပ်က္စီးေနေသာ အသည္းအား ဖယ္ထုတ္ျခင္းႏွင့္ အလွဴရွင္ထံမွ က်န္းမာေသာအသည္းျဖင့္ အစားထုိးျခင္းတုိ႕ ပါ၀င္ပါသည္။

 

ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္မႈ

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီအား ကုသ၍ မရႏိုင္ပါ။ ေစာစီးစြာ ေရာဂါေဖာ္ထုတ္ျခင္းသည္ အသည္းပ်က္စီးျခင္းအား အကူအညီေပးႏိုင္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အသည္းေရာင္ျခင္း ညႊန္ျပသည့္ မည္သည့္လကၡဏာကိုမဆို ေတြ႕ရွိရပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပသရန္ အေရးႀကီးပါသည္။ အကယ္၍ မကုသဘဲထားပါက ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါသည္။ အျဖစ္မ်ားေသာ ေနာက္ဆက္ တြဲေရာဂါအခ်ဳိ႕တြင္ –

  • အသည္းေရာဂါ
  • အသည္းေျခာက္ျခင္း
  • အသည္းကင္ဆာတုိ႕ ပါ၀င္ပါသည္။

နာတာရွည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီသည္ လ်င္ျမန္၍ ျပင္းထန္ေသာ အသည္းေရာင္အ သား၀ါေရာဂါထက္ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ား ပို၍ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

 

ကာကြယ္ျခင္း

အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဒီအား ကာကြယ္ရန္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းမွာ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီပိုးကူးစက္ခံရျခင္းအား ေရွာင္က်ဥ္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။ ေအာက္ပါသတိျပဳရမည့္အခ်က္ မ်ားအား လိုက္နာျခင္းျဖင့္ သင္သည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီေရာဂါျဖစ္ပြားမည့္ အႏ ၱရာယ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါသည္။

  • ကေလးတုိင္းတြင္ ထုိးသင့္သည့္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုးကာကြယ္ေဆးတစ္မ်ဳိးရွိပါ သည္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါေရာဂါ ကူးစက္ႏိုင္ေခ်ရွိေသာ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားျဖစ္ ၾကသည့္ ေသြးေၾကာထဲသြင္းသည့္ေဆးအား လြဲမွားစြာ အသံုးျပဳသူမ်ားကဲ့သို႕ေသာ သူမ်ား သည္ ကာကြယ္ေဆးထုိးသင့္ပါသည္။ ယင္းအား ၆လအတြင္း သံုးႀကိမ္ထုိးရပါသည္။
  • အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံျခင္းအား ေရွာင္က်ဥ္ရန္လည္း အေရးႀကီးပါသည္။ ထုိ႕ ေၾကာင့္ အႏ ၱရာယ္ကင္းေစရန္အတြက္ ကြန္ဒံုးအား အၿမဲအသံုးျပဳသင့္ပါသည္။
  • တားျမစ္ေဆးမ်ား သံုးစြဲျခင္းသည္လည္း ေရာဂါကူးစက္မႈကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ အဆုိပါေဆးမ်ားျဖစ္သည့္ ကိုကင္း သို႕မဟုတ္ ဘိန္းအား အသံုးျပဳျခင္းကို ရပ္တန္႕သင့္ပါ သည္။ ေဆးထုိးအပ္မ်ားအား မည္သူႏွင့္မွ် ေ၀မွ်၍ မသံုးသင့္ပါ။
  • အေပါက္ေဖာက္ျခင္းမ်ားႏွင့္ ေဆးမင္ေၾကာင္ထုိးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ သတိျပဳပါ။

အသံုး၀င္ေသာ link မ်ား (1) (2) (3)