တုပ္ေကြးေရာဂါ

တုပ္ေကြးေရာဂါ

ၿခံဳငံုေလ့လာျခင္း

Flu ဟု လူသိမ်ားေသာ တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ျခင္းတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ ကၽြႏ္ုပ္တုိ႕သည္ အစာအိမ္ဗိုင္းရပ္စ္သို႕မဟုတ္ အေအးမိျခင္းတုိ႕ကဲ့သုိ႕ေသာ တုပ္ေကြးႏွင့္ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားတူညီသည့္ မည္သည့္အႏုစားဖ်ားနာမႈကိုမဆို ေဖာ္ျပရန္အတြက္ အဆုိပါစကားရပ္ ကိုအသံုးျပဳေလ့ရွိပါသည္။ သို႕ရာတြင္ တုပ္ေကြးအစစ္၏ လကၡဏာမ်ားသည္ ႐ိုး႐ိုးအေအးမိျခင္း ထက္ပို၍ ဆုိးၿပီး ပို၍လည္း ၾကာပါသည္။ တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားတြင္ ၀မ္း ေလွ်ာျခင္းသို႕မဟုတ္ အန္ျခင္းတုိ႕ကို မျဖစ္ေစႏိုင္ပါ။ အမ်ားစုတြင္ တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ သူ႕အလုိ လုိေပ်ာက္ကင္းပါသည္။ သုိ႕ေသာ္ တခါတရံတြင္ တုပ္ေကြးႏွင့္ယင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ား မွာ ျပင္းထန္ၿပီး အသက္အႏ ၱရာယ္ေပးႏိုင္သည္အထိ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ တုပ္ေကြးႏွင့္သက္ဆိုင္ သည့္ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္ သူမ်ားတြင္ –

  • အသက္ ၆၅ အထက္ရွိသူမ်ား
  • ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ဳိးသမီးမ်ား
  • အသက္ ၅ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားႏွင့္ အထူးသျဖင့္ အသက္ ၂ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား
  • နာတာရွည္ေရာဂါမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ပန္းနာရင္ၾကပ္ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ဳိေရာဂါႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါမ်ား ခံစားေနရသူမ်ား
  • မိဘမဲ့ကေလးေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ အျခားကာလၾကာေစာင့္ေရွာက္မႈ ေအာက္တြင္ ေနရသူမ်ား
  • အလြန္၀သူမ်ားႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္ျဒပ္ထုအညႊန္း (BMI) ၄၀ ႏွင့္အထက္ရွိသူမ်ား
  • ခႏၶာကိုယ္ခုခံအားစနစ္ပ်က္စီးေနသူမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။

 

လကၡဏာမ်ား

ျဖစ္ကာစတြင္ တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ႐ိုး႐ိုးအေအးမိျခင္း၏ လကၡဏာမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ႏွာ ေစးျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းႏွင့္ ႏွာရည္ယိုျခင္းတုိ႕ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ အေအးမိျခင္း သည္ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းျဖစ္ေသာ ေရာဂါျဖစ္ၿပီး တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ႐ုတ္တရက္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါ ျဖစ္ပါသည္။ ႐ိုး႐ိုးအေအးမိျခင္းႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ပို၍ ခံရခက္ပါသည္။

တုပ္ေကြးေရာဂါတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ လကၡဏာမ်ားမွာ –

  • အပူခ်ိန္ ၁၀၀ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ႏွင့္အထက္ ဖ်ားျခင္း
  • ခ်မ္းျခင္းႏွင့္ ေခၽြးထြက္ျခင္း
  • ႂကြက္သားမ်ား အထူးသျဖင့္ ေနာက္ေက်ာ၊ လက္မ်ားႏွင့္ ေျခေထာက္မ်ား ကိုက္ခဲျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • ေမာပန္းျခင္းႏွင့္အားနည္းျခင္း
  • ေခ်ာင္းေျခာက္ဆက္တိုက္ဆိုးျခင္း
  • လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း
  • ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္းတုိ႕ျဖစ္ၾကပါသည္။

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲဲ႕ ေတြ႕သင့္သလဲ

တုပ္ေကြးေရာဂါအမ်ားစုသည္ သူ႕အလိုလုိေပ်ာက္ကင္းေလ့ရွိၿပီး လူနာမ်ားအေနျဖင့္ အိမ္ တြင္ကိုယ္တိုင္ကုသႏိုင္ပါသည္။ ဆရာ၀န္ႏွင့္ျပရန္ မလိုအပ္ပါ။ သို႕ရာတြင္ အကယ္၍ သင့္တြင္ တုပ္ေကြးေရာဂါ၏ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်ရွိပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ခ်က္ခ်င္းျပသင့့္ပါ  သည္။ အကယ္၍ ဗိုင္းရပ္စ္ဆန္႕က်င္ေဆးမ်ားကို လကၡဏာမ်ားျဖစ္ေပၚၿပီး ပထမဆံုး ၄၈ နာရီအ တြင္းေသာက္သံုးပါက ပို၍ျပင္းထန္ေသာ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏိုင္႐ုံသာမက ဖ်ားနာမႈ၏ ကာလကိုလည္း ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါသည္။

 

ကုသမႈ

ပံုမွန္အားျဖင့္ သင့္တြင္ တုပ္ေကြးေရာဂါရွိပါက အနားယူျခင္းႏွင့္ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ ျခင္းထက္ပို၍ ဘာမွမလိုအပ္ပါ။ သို႕ရာတြင္ အခ်ဳိ႕ေသာ အေျခအေနမ်ား၌ ဆရာ၀န္မွ Zanamivir ႏွင့္ Oseltamivir တုိ႕ကဲ့သို႕ေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ဆန္႕က်င္ေဆးမ်ားကို ညႊန္ၾကားတတ္ပါသည္။ အကယ္ ၍ လကၡဏာမ်ားေတြ႕ရွိရၿပီး ၄၈ နာရီအတြင္း ေသာက္သံုးပါက ယင္းတုိ႕သည္ ဖ်ားနာမႈကို တစ္ ရက္သို႕မဟုတ္ ယင္းထက္ပို၍ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ားကိုလည္း ကာကြယ္ ေပးႏိုင္ပါသည္။ သို႕ရာတါင္ အခ်ဳိ႕ေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ဆန္႕က်င္ေဆးမ်ားသည္ အန္ျခင္းႏွင့္မူးေ၀ျခင္း ကဲ့သုိ႕ေသာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။

တုပ္ေကြးေရာဂါအား အနားယူျခင္း၊ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ျခင္းႏွင့္ လုိအပ္ပါက ကိုက္ခဲမႈ မ်ားအတြက္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးအခ်ဳိ႕ကို သံုးစြဲျခင္းျဖင့္ ကုသႏိုင္ပါသည္။

 

ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္မႈ

ကိုက္ခဲျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း၊ အားကုန္ျခင္းႏွင့္ တစ္ပတ္သို႕မဟုတ္ ႏွစ္ပတ္အထိၾကာေသာ ဖ်ားျခင္းထက္ပို၍ မခံစားရေသာ သူမ်ားတြင္ တုပ္ေကြး၏ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္မႈသည္ အလြန္ေကာင္း ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ အသက္အရြယ္ႀကီးသူမ်ားႏွင့္ ကိုယ္ခံအားစနစ္အားနည္းေနသူမ်ားတြင္ ေဆး ပညာအကူအညီအေရးတႀကီးရယူရန္ လုိအပ္ၿပီး ယင္းတုိ႕တြင္ ပို၍ျပင္းထန္ေသာ ေနာက္ဆက္တြဲ အခ်ဳိ႕ကို ေတြ႕ရႏိုင္ပါသည္။

 

ကာကြယ္ျခင္း

တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးသည္ အသက္ ၆လအထက္ မည္သူ႕အတြက္မဆုိ ရရွိႏိုင္ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ကာကြယ္ေဆးသည္ ရာႏႈန္းျပည့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္ျခင္း မရွိႏိုင္ပါ။ ထုိ႕အျပင္ ေရာဂါ ကူးစက္ျခင္းအား ေလွ်ာ့ခ်ရန္အတြက္ အခ်ဳိ႕ေသာအဆင့္မ်ားကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ရန္လုိအပ္ပါ သည္။ အဆုိပါ အဆင့္မ်ားမွာ –

လက္မ်ားအား ေသခ်ာစြာႏွင့္မၾကာခဏေဆးေၾကာျခင္း – ယင္းသည္ အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါအ မ်ားစုကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ အသံုး၀င္ေသာ နည္းလမ္းျဖစ္ပါသည္။ အရက္ကိုအေျခခံသည့္ လက္ေဆးရည္မ်ားကိုလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။

လူစုလူေ၀းအား ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း – လူအမ်ားအတူရွိၾကသည့္ ေက်ာင္းမ်ား၊ ႐ံုးအေဆာက္အအံုမ်ား၊ ကေလးထိန္းစင္တာမ်ား၊ အမ်ားျပည္သူ သယ္ယူပို႕ေဆာင္ေရးသို႕မဟုတ္ ဇာတ္႐ံုမ်ားတြင္ တုပ္ ေကြးသည္ လြယ္ကူစြာပ်ံ႕ႏွံ႕ႏိုင္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈအမ်ားဆံုးရာသီ (ျမန္မာႏုိင္ ငံတြင္ မုတ္သုန္ရာသီ) ၌ လူစုလူေ၀းမ်ားကို ေရွာင္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်ကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါသည္။ အကယ္၍ သင့္တြင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ပါက ေရာဂါမပ်ံ႕ႏွံ႕ေစရန္အတြက္ အနည္း ဆံုး ၂၄နာရီခန္႕ အိမ္တြင္သာ ေနသင့္ပါသည္။

သင့္ေခ်ာင္းဆုိးျခင္းႏွင့့္ ႏွာေစးျခင္းမ်ားအား ထိန္းသိမ္းျခင္း – သင့္ေခ်ာင္းဆိုးတုိင္း သို႕မဟုတ္ ႏွာ ေစးတိုင္းတြင္ ပါးစပ္ႏွင့္ ႏွာေခါင္းအား ေသခ်ာစြာ အုပ္ထားရန္လည္း အေရးႀကီးပါသည္။

 

အသံုး၀င္ေသာ link မ်ား (1) (2)