စိတ္က်ျခင္းဆိုသည္မွာ စိတ္ဓာတ္အင္အားက်ဆင္းေနျခင္း အေျခအေနႏွင့္ လူတစ္ေယာက္၏ အေတြးမ်ား၊ လုပ္ပံုကိုင္ပံု၊ ခံစားခ်က္မ်ားႏွင့္ ေနထိုင္၍ ေကာင္းျခင္း စသည္တုိ႕အေပၚ သက္ေရာက္ ႏိုင္သည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ျငင္းပယ္ျခင္းျဖစ္သည္။ အျဖစ္မ်ားေသာ လကၡဏာမ်ားမွာ ၀မ္းနည္းျခင္း၊ စိတ္လႈပ္ရွားျခင္း၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့ျခင္း၊ အကူအညီမဲ့ျခင္း၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို တန္ဖုိးမထားျခင္း၊ အျပစ္ရွိ သည္ဟု ခံစားေနရျခင္း၊ မတည္ၿငိမ္ျခင္း၊ ရွက္ရြံ႕ျခင္းႏွင့္ ဂနာမၿငိမ္ျခင္းတုိ႕ ျဖစ္ၾကသည္။

စိတ္က်ျခင္းသည္ အဓိကစိတ္က်ျခင္း အေျခအေနကဲ့သုိ႕ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါစုအခ်ိဳ႕ ၏ လကၡဏာတစ္ခုျဖစ္သည္။ သုိ႕ရာတြင္ ယင္းသည္ ပံုမွန္ဘ၀တစ္ခု၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားျဖစ္ၾကေသာ ခ်စ္ခင္ရသူတစ္ေယာက္ ေသဆံုးျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ နာမက်န္းျဖစ္ျခင္း သို႕မဟုတ္ ေဆးအခ်ိဳ႕ သို႕မဟုတ္ ေဆးကုသမႈအခ်ိဳ႕အေပၚ ပံုမွန္တံု႕ျပန္မႈလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။

 

စိတ္က်ျခင္းကို စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ျခင္း

အျခားလကၡဏာမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ မနက္ေစာေစာ ႏိုးေနတတ္ျခင္း၊ အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း၊ ကိုယ္အ ေလးခ်ိန္ေလ်ာ့ျခင္းႏွင့္ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာႏွင့္အျခား၀ါသနာပါရာမ်ားတြင္ စိတ္၀င္စားမႈေလ်ာ့ နည္းျခင္း စသည္တုိ႕မွာ အျခားေသာ ေရာဂါအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္လည္း ေတြ႕ရွိရတတ္ေသာေၾကာင့္ စိတ္က်ျခင္းကို စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ရာတြင္ အသံုး၀င္ျခင္း မရွိလွေပ။

က်န္လကၡဏာမ်ားျဖစ္ၾကေသာ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်ိန္ဟူ၍ လံုး၀မရွိဘဲ အစဥ္အၿမဲ စိတ္ဓာတ္အင္အား က်ဆင္းေနျခင္း၊ ေပ်ာ္ရႊင္ေက်နပ္မႈကို ခံစားရာတြင္ ယံုၾကည္မႈမရွိေတာ့ျခင္းႏွင့္ အစဥ္အၿမဲ ကိုယ့္ကိုယ္ ကို အျပစ္တင္ျခင္း စသည္တုိ႕က စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ရာတြင္ ပို၍ အသံုး၀င္သည္။

 

စိတ္က်ျခင္းကို ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းမ်ား

စိတ္က်ျခငး္ကို ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းမ်ားစြာရွိသည္။ ကေလးဘ၀တြင္ ျဖစ္ေစေသာအ ေၾကာင္းမ်ားမွာ ေသဆံုးျခင္း၊ လစ္လ်ဴ႐ႈခံရျခင္း၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မတရားျပဳခံရျခင္း၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မတရားျပဳခံရျခင္း၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ မတရားျပဳခံရျခင္းႏွင့္ ေမြးခ်င္းမ်ားအၾကား မိဘမ်ား၏ ခြဲျခားဆက္ ဆံမႈကို ခံရျခင္းတုိ႕ျဖစ္ၾကသည္။ လူႀကီးပိုင္းတြင္ ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းမ်ားမွာ ကေလးေမြးဖြားျခင္း၊ ေသြးဆံုးျခင္း၊ ေငြေၾကးအခက္အခဲျဖစ္ျခင္း၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားေစေသာ ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ရျခင္း (ဥပမာ ကင္ဆာ၊ HIV)၊ အႏိုင္က်င့္ခံရျခင္း၊ ခ်စ္ခင္သူမ်ားကို ဆံုး႐ႈံး ရျခင္းႏွင့္ သဘာ၀ေဘးအႏ ၱရာယ္မ်ား စသည္တုိ႕ ျဖစ္ၾကသည္။

 

စိတ္က်ျခင္းအတြက္ ကုသမႈမ်ား

စိတ္က်ျခင္းအတြက္ အဓိက ကုသမႈမွာ အားေပးေထာက္ပံ့ေသာ ကုသမႈသာျဖစ္သင့္သည္။  ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးႏွင့္ ရလဒ္မမွ်တာမႈေၾကာင့္ အႏုစား စိတ္က်ျခင္း၏ ေရွးဦးကုသမႈအတြက္ စိတ္ဖိစီး မႈဆန္႕က်င္ေဆးမ်ားကို မသံုးစြဲသင့္ေပ။ လူနာျဖစ္သူ၏ စိတ္ဓာတ္ကို ျမွင့္တင္ေပးႏိုင္ေသာ၊ မိမိကိုယ္ ကိုယံုၾကည္မႈရွိေစေသာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား၊ အားေပးျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္တက္ႂကြေစျခင္း၊ ခ်ီးက်ဴးျခင္း၊ မိသားစု၊ အေပါင္းအသင္းမ်ားႏွင့္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ေစျခင္း စသည္တုိ႕ကို ျပဳလုပ္ေပး ျခင္းက ပို၍ အက်ဳိးရွိေစႏိုင္သည္။ ျဖစ္ႏိုင္ပါက လူနာတစ္ဦးခ်င္းစီအတြက္ စိတ္က်ျခင္းကို ျဖစ္ေစ ေသာ အေၾကာင္းရင္းကို ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္၍ ကုသေပးသင့္သည္။

 

ျမန္မာႏိုင္ငံံႏွင့္ စိတ္က်ျခင္း

ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား၏ အဆိုအရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စိတ္က်ျခင္းကဲ့သို႕ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္း မာေရးျပႆနာမ်ား ျဖစ္ပြားမႈမွာ လူေနမႈစနစ္အေျပာင္းအလဲမ်ားေၾကာင့္ ပိုမို၍ ျဖစ္ေပၚလာေနသည္ ဟု သိရသည္။ လူတစ္ေယာက္အေနျဖင့္ သူ၏ လိုအင္ဆႏၵမ်ားႏွင့္ ့ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားသည္ လက္ေတြ႕ ဘ၀ႏွင့္ မကိုက္ညီသည့္အခါ စိတ္ဖိစီးမႈ အလြန္အမင္းျဖစ္ေပၚၿပီး စိတ္က်ေရာဂါ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ ယေန႕ေခတ္တြင္ ဘ၀တေလွ်ာက္ၿပိဳင္ဆိုင္မႈမ်ား ပိုမိုမ်ားျပားလာသကဲ့သုိ႕ လူတစ္ဦးခ်င္းစီ၏ ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္ႏွင့္ လက္ေတြ႕အၾကားမွ ကြက္လပ္သည္လည္း ပို၍ က်ယ္ျပန္႕လာသည္။ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ားစြာျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာေၾကာင့္လည္း ႏိုင္ငံသားမ်ားတြင္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ား ပိုမုိ၍ ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။  အဆိုပါ အေျပာင္းအလဲမ်ားတြင္ အရက္ႏွင့္ေဆး၀ါးမ်ားကို အသံုးျပဳမႈျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္ လူမႈစီးပြားေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားလည္း ပါ၀င္မည္ျဖစ္သည္။

အဆိုပါ ပို၍ပို၍ျဖစ္ပြားလာေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးကိစၥမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္အ တြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးစနစ္မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာက႑အတြင္းမွ လူ႕စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ မ်ားကို အေရးတႀကီးအဆင့့္ျမွင့္တင္ရန္ လုိအပ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ က်န္း မာေရးက႑သည္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ပင္ နိမ့္က်ေနေသးသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စိတ္ ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးစနစ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ WHO ၏ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာအရ စိတ္ေရာဂါအ ထူးကုဆရာ၀န္ ၈၄ ဦးႏွင့္ လက္ရွိအလုပ္လုပ္ေနေသာ စိတ္ပညာကၽြမ္းက်င္သူ ၄ ဦးသာရွိသည္ဟု သိ ရသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ရန္ကုန္၊ မႏ ၱေလးႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္ကဲ့သို႕ေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားမွလြဲလွ်င္ က်န္ၿမိဳ႕ မ်ားတြင္ စိတ္ေရာဂါအထူးကု ဆရာ၀န္တစ္ဦးသို႕မဟုတ္ စိတ္ပညာကၽြမ္းက်င္သူတစ္ဦးကို ရွာေဖြရန္ လြယ္ကူမည္ မဟုတ္ေပ။ ရန္ကုန္စိတ္ေရာဂါကုေဆး႐ံုႀကီးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေကာင္းဆံုးေရြး ခ်ယ္မႈတစ္ခုျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။ အျခားျပႆနာတစ္ခုမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ စိတ္ေရာဂါအထူးကုမ်ားသည္ လူ နာမ်ားအား ေဆး၀ါးျဖင့္သာ ကုသေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အျခားနည္းလမ္းမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ အားေပး ျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္တက္ႂကြေစျခင္း၊ ေဆြးေႏြးေပးျခင္းႏွင့္ ျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းကို ရွာေဖြျခင္းတုိ႕ မွာ အလွမ္းေ၀းေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

သို႕ရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အျခားေရြးခ်ယ္စရာ ကုသမႈနည္းလမ္းမ်ားလည္း ရွိေနေသးသည္။ တရားထိုင္ျခင္းသည္ ယင္းတုိ႕အနက္ တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ တရားထုိင္ျခင္းသည္ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလွ်ာ့ခ် ေပးႏိုင္ေၾကာင္း သိပၸံနည္းက် သက္ေသျပထားၿပီးျဖစ္ရာ ယင္းကို ကုသမႈနည္းလမ္းတစ္ခုအျဖစ္လည္း သတ္မွတ္ႏိုင္ၿပီး အကယ္၍ စိတ္ရွည္ရွည္ႏွင့္ မွန္ကန္စြာျပဳလုပ္ပါက ေပ်ာက္ကင္းသည္အထိ ျဖစ္ေစ ႏိုင္မည္လည္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တရားထုိင္ျခင္းကို စနစ္တက်သင္ယူႏိုင္မည့္ တရားစခန္း မ်ား ႏိုင္ငံတ၀ွမ္းတြင္ မ်ားစြာရွိေနသည္။  ယင္းကဲ့သို႕ေသာ အျခားကုသမႈနည္းလမ္းတစ္ခုကို ေစ်း သက္သာလြယ္ကူစြာ ရရွိေနျခင္းကပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားအတြက္ ကံေကာင္းမႈတစ္ခုဟု ဆိုရမည္ ပင္ျဖစ္ပါသည္။

Hinterlasse einen Kommentar

Be the First to Comment!

avatar
  Subscribe  
Notify of